کاهش قیمت جهانی گندم و ذرت در مقابل رشد قیمت روغن و برنج

تحولات قیمت مواد غذایی در بازارهای جهانی در ژوئیه ۲۰۲۶

به گزارش سهند پرس، گزارش بولتن قیمت مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در ژوئیه ۲۰۲۶، توسط مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران منتشر شده است. این گزارش آخرین روندها و تغییرات در قیمت و عرضه محصولات غذایی در بازارهای جهانی را به خوبی بررسی می‌کند. بر اساس این تحلیل، افزایش عرضه و پیش‌بینی‌های مثبت در تولید، باعث کاهش قیمت برخی غلات و دانه‌های روغنی شده است، در حالی که قیمت روغن‌های نباتی به دلیل تحولات بازار روغن پالم و کلزا همچنان روند رشد خود را ادامه می‌دهد.

کاهش قیمت گندم و ذرت در بازار جهانی

در ماه ژوئیه ۲۰۲۶، قیمت جهانی گندم روندی کاهشی را طی کرد. این کاهش قیمت، به رغم تفاوت‌های منطقه‌ای، عمدتاً به دلیل تداوم برداشت محصول در نیم‌کره شمالی و افزایش عرضه آن، همچنین رقابت بین صادرکنندگان در منطقه دریای سیاه، صورت گرفت. در کانادا، که یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گندم است، قیمت این محصول حدود ۹ درصد نسبت به ماه مه کاهش یافته است. در ایالات متحده آمریکا، قیمت پایه گندم هم بر اثر برداشت گسترده‌تر محصول، نسبت به ماه مه ۵ درصد کاهش داشته است، اما نگرانی‌ها از کمبود عرضه به دلیل خشکسالی، باعث شد قیمت این محصول همچنان ۱۹.۴ درصد بالاتر از سطح ژوئن ۲۰۲۵ باقی بماند.

در اتحادیه اروپا، قیمت گندم در ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به ماه قبل ۱.۹ درصد کاهش یافته است و در مقابل، قیمت صادراتی گندم آرژانتین حدود ۰.۹ درصد افزایش پیدا کرد. این کشور با کاهش تعرفه‌های صادراتی، توانست تقاضای صادراتی را حفظ کند و روند نزولی قیمت‌ها را در دیگر بازارها خنثی سازد.

بازار جهانی ذرت در ژوئن ۲۰۲۶ شاهد کاهش قیمت بود. عرضه قابل‌توجه صادراتی و کاهش قیمت نفت خام، که تقاضا برای تولید سوخت‌های زیستی را تحت تأثیر قرار داد، از اصلی‌ترین دلایل این روند بودند. در کشورهای آرژانتین، برزیل و ایالات متحده آمریکا، کاهش قیمت ذرت میانگین حدود ۶ درصد بوده است. در آرژانتین، افزایش عرضه فصلی باعث کاهش ۶.۷ درصدی قیمت ذرت نسبت به ماه مه شد، و قیمت صادراتی ذرت در آمریکا نیز ۸.۹ درصد کاهش یافته است. در برزیل هم، روند نزولی مشابهی مشاهده می‌شود. اما در اوکراین، کاهش قیمت محدودتر بود و به حدود ۲.۴ درصد رسید، چراکه محدودیت‌های حمل‌ونقل، اثر کاهش عرضه برداشت‌شده را تا حدی خنثی کرد.

روند افزایشی شاخص قیمت برنج در مقابل کاهش غلات دانه‌بلند

بر خلاف روند نزولی قیمت گندم و ذرت، شاخص قیمت برنج فائو در ژوئن ۲۰۲۶ به ۱۰۸.۲ رسید که نسبت به ماه مه ۳.۲ واحد افزایش نشان می‌دهد. در این ماه، قیمت صادراتی برنج نوع ایندیکا در تمامی کشورهای صادرکننده افزایش یافته است. در تایلند، این افزایش قیمت ناشی از فروش برنج به فیلیپین و مالزی، و همچنین نگرانی‌ها درباره شرایط آب‌وهوایی و هزینه نهاده‌ها در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷ بوده است. در ویتنام، محدودیت در عرضه محصول، عامل دیگری در رشد قیمت برنج بوده است. هندی‌ها نیز بر خرید برنج از کشورهای آفریقایی تأکید کرده‌اند، که روند افزایشی قیمت‌ها در بازار جهانی را ادامه می‌دهد.

در مقابل، بازار غلات دانه‌بلند در ایالات متحده آمریکا روند نزولی داشت؛ زیرا مبادلات کندتر و تلاش برای فروش ذخایر قبل از شروع فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷، از عوامل اصلی کاهش قیمت این نوع غلات بودند.

کاهش شاخص قیمت دانه‌های روغنی و کنجاله در ماه ژوئن ۲۰۲۶

در ماه ژوئن ۲۰۲۶، شاخص قیمت دانه‌های روغنی کاهش قابل‌توجهی را نشان داد؛ به‌طوری که شاخص دانه‌های روغنی ۳.۸ واحد و شاخص کنجاله ۶.۷ واحد نسبت به ماه مه کاهش پیدا کردند. با اینکه این کاهش وجود داشت، اما هر دو شاخص همچنان از سطح سال قبل بالاتر هستند. برعکس، شاخص قیمت روغن‌های نباتی در این ماه ۷ درصد رشد کرده و در مقایسه با ژوئن ۲۰۲۵، ۲۳.۳ درصد بالاتر است.

کاهش شاخص قیمت دانه‌های روغنی عمدتاً ناشی از کاهش قیمت جهانی سویا، کلزا و آفتابگردان بود. قیمت سویا پس از پنج ماه رشد متوالی، در ژوئن روندی نزولی را تجربه کرد، که این موضوع به علت شرایط مساعد کشت در آمریکا و کندی صادرات بوده است. عرضه قابل‌توجه محصول در آسای جنوبی نیز بر فشار نزولی بر قیمت‌ها افزود، هرچند تقاضای پایدار صنعت‌های روغن‌کشی، میزان افت این قیمت‌ها را کاهش داد.

در بازار دانه کلزا، عرضه محصول در اروپا و منطقه دریای سیاه، قیمت این روغن را کاهش داد، هرچند پیش‌بینی‌ها در مورد تولید بیشتر این محصول نسبت به سال قبل حاکی از تداوم روند کاهشی هستند. همچنین، قیمت دانه آفتابگردان در ماه مه، نسبت به ماه‌های قبل کمی کاهش یافته است، زیرا چشم‌انداز تولید مناسب در فصل کشت ۲۰۲۶-۲۰۲۷، نگرانی‌های مربوط به محدودیت‌های عرضه در فصل قبل را تا حد زیادی برطرف کرد.

شاخص قیمت کنجاله، پس از پنج ماه رشد متوالی، در ژوئن نزولی شد که دلیل اصلی آن کاهش قیمت کنجاله سویا و کلزا ارزیابی می‌شود. در بازار کنجاله سویا، انتظار رشد تولید در فصل جدید، افزایش فعالیت‌های روغن‌کشی در آرژانتین و عرضه بیشتر در آمریکا، همگی در کاهش قیمت‌ها نقش داشتند. در کنار این، قیمت کنجاله کلزا نیز تحت تأثیر ضعف در بازار کنجاله سویا قرار گرفت.

رشد قیمت روغن‌های نباتی در بازار جهانی با وجود کاهش قیمت سویا

شاخص قیمت روغن‌های نباتی در ژوئن ۲۰۲۶ روندی افزایشی به خود گرفت؛ چرا که رشد قیمت روغن پالم و کلزا و ثبات نسبی روغن آفتابگردان، اثر کاهش قیمت روغن سویا را جبران کرد. قیمت روغن پالم پس از یک کاهش جزئی در مه، مجدداً روند صعودی پیدا کرد. عوامل اصلی این افزایش، شامل نگرانی‌ها درباره محدودیت‌های صادراتی اندونزی، افزایش تقاضای داخلی برای سوخت‌های زیستی و کاهش عملکرد این محصول بوده است.

در مقابل، قیمت روغن کلزا به علت تقاضای پایدار در تولید سوخت‌های زیستی و شرایط نامساعد اقلیمی در استرالیا و کانادا، روندی افزایشی داشت. اما قیمت روغن آفتابگردان تقریباً بدون تغییر باقی ماند، چون محدودیت‌های عرضه در فصل قبل و چشم‌انداز تولید بیشتر در فصل آینده، مانع از تغییرات قابل توجه در آن شدند.

در کنار این‌ها، قیمت روغن سویا به خاطر افزایش عرضه در آمریکای جنوبی و کاهش قیمت نفت در ژوئن، کمی کاهش یافته است. اما شدت رشد در قیمت روغن پالم و کلزا، کاهش قیمت روغن سویا را نتوانست مانع شود و شاخص کلی روغن‌های نباتی به روند صعودی خود ادامه داد.

دو روند متفاوت در بازار جهانی مواد غذایی

در مجموع، تحولات بازار جهانی مواد غذایی در این دوره نشان‌دهنده وجود دو روند متفاوت است. از یک سو، افزایش عرضه و خوش‌بینی نسبت به تولید، باعث شده است تا قیمت برخی غلات و دانه‌های روغنی کاهش یابد؛ اما از سوی دیگر، محدودیت‌های عرضه و تقاضای مرتبط با تولید سوخت‌های زیستی، همچنان بر افزایش قیمت روغن‌های نباتی اثرگذار هستند. این تفاوت نشان می‌دهد که قیمت مواد غذایی در بازارهای جهانی، نه تنها تحت تأثیر میزان تولید و عرضه، بلکه به شدت از تغییرات تقاضا و شرایط بازار انرژی نیز تأثیر می‌پذیرد.