آیا مغز مرد و زن تفاوت دارد؟ پاسخ هوش مصنوعی

محققان با استفاده از یک مدل هوش مصنوعی با دقت بیش از ۹۰ درصد، به تحلیل تفاوت‌های بین اسکن‌های فعالیت مغز زنان و مردان پرداختند.

بر اساس نتایج به‌دست‌آمده در مناطق مسئول رویاپردازی، تفاوت‌هایی در حافظه و تصمیم‌گیری مغز بین دو جنس وجود دارد.

محققان دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد اخیراً یک قطعه جدید به پازل افزوده‌اند که نشان می‌دهد شکل‌گیری مغز بر اساس جنسیت بیولوژیک را تأیید می‌کند.

وینود منون، نویسنده ارشد این مطالعه و استاد روان‌پزشکی و علوم رفتاری در دانشگاه استنفورد، و تیمش برای بررسی تفاوت‌های مغزی بین زنان و مردان، یک مدل شبکه عصبی عمیق ایجاد کردند که قادر به طبقه‌بندی اسکن‌های مغزی در دو دسته زنان و مردان بود.

آنها با تقدیم مجموعه‌ای از اسکن‌های تصویرسازی تشدید مغناطیسی کارکردی (fMRI) به هوش مصنوعی، از آن خواستند تا تشخیص دهد آیا مغز یک زن را می‌بیند یا یک مرد. پیش‌بینی هوش مصنوعی در این زمینه در بیش از ۹۰ درصد از موارد درست بود.

با توجه به این فرآیند، مشخص شد که قسمت‌های خاصی از مغز، بسته به جنسیت، تفاوت‌های ظریفی را نشان می‌دهند.

بیشتر تفاوت‌های کشف شده در حالت پیش‌فرض شبکه، در استریاتوم یا جسم مخطط و شبکه لیمبیک واقع شده‌اند. این مناطق در طیف گسترده‌ای از فرآیندها ازجمله رویاپردازی، یادآوری گذشته، برنامه‌ریزی برای آینده، تصمیم‌گیری و بویایی نقش دارند.

منون اظهار داشت: “این شواهد بسیار قوی نشان می‌دهد که جنسیت یک عامل قوی و تعیین‌کننده در سازمان مغز انسان است.”

یکی از تفاوت‌های کلیدی بین مدل هوش مصنوعی تیم تحقیقاتی و مدل‌های مشابه آن، قابل توضیح بودن آن بوده است. به عبارت دیگر، هوش مصنوعی در اغلب موارد به عنوان یک “جعبه سیاه” شناخته می‌شود که اطلاعات را دریافت کرده و نتایج را تولید می‌کند، اما معموماً رازآلود می‌ماند که چگونه به این نتایج رسیده است. اما در مورد مدل تیم استنفورد اینگونه نیست.

در این مطالعه، تیم تحقیقاتی توانست به این نتیجه برسد که کدام بخش از مغز برای هوش مصنوعی در تعیین جنسیت افراد اهمیت بیشتری دارد. شبکه حالت پیش‌فرض، جسم مخطط و شبکه لیمبیک سه حوزه بودند که هوش مصنوعی بر روی آنها تمرکز داشت.

زمانی که فرد در حال خیال‌پردازی، یادآوری خاطرات یا فکر کردن درباره خودش است، شبکه حالت پیش‌فرض (DMN) فعال می‌شود. استریاتوم یا جسم مخطط نقش مهمی در هماهنگی فعالیت‌های شناختی مانند برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و انگیزه ایفا می‌کند، و شبکه لیمبیک عملکردهای گسترده‌ای از جمله احساسات، حافظه بلندمدت و حس بویایی فرد را پشتیبانی می‌کند.

علاوه بر تشخیص جنسیت فرد (مرد یا زن) از طریق اسکن‌های مغز، دانشمندان سعی کردند ببینند آیا می‌توانند از این اسکن‌ها برای پیش‌بینی عملکرد فرد در آزمایش‌های شناختی آزمایشگاهی استفاده کنند یا خیر.

نتایج حاکی از آن است که هیچ مدل هوش مصنوعی قادر به پیش‌بینی عملکرد همه افراد نیست. یک مدل می‌تواند عملکرد مردان را پیش‌بینی کند و دیگری عملکرد زنان، اما هیچکدام قادر به پیش‌بینی هر دو جنس نیستند.

این نتایج نشان می‌دهد که ویژگی‌های متفاوت بین مردان و زنان تأثیرات مختلفی روی رفتار دارند، که بسته به جنسیت فرد، متفاوت است.

محققان امیدوارند که این مطالعه به درک بهتر از بیماری‌های مغزی که به طرق مختلفی بر زنان و مردان تأثیر می‌گذارد، کمک کند. به عنوان مثال، اوتیسم و پارکینسون در مردان رایج‌تر هستند، در حالی که ام‌اس و افسردگی در زنان شیوع بیشتری دارند.