مصرف شیر در طب سنتی

علی‌رغم تهمت‌هایی که برخی از مدعیان طب سنتی به شیر و لبنیات وارد می‌کنند و مصرف آن‌ها را برای افرادی با مزاج سرد و مبتلایان به بیماری‌های سرد، مانند دردهای استخوانی و مفصلی، ممنوع می‌دانند، باید بدانید که از دیدگاه طب سنتی مصرف شیر و لبنیات منع نشده و حتی به عنوان یک گزینه مفید مطرح شده است. دکتر الهام پارسا، پزشک متخصص طب سنتی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، در گفت‌وگو با خبر آنلاین بیان می‌کند که در طب سنتی برای تأمین کلسیم و پیشگیری از پوکی استخوان، مصرف به اندازه شیر و لبنیات توصیه می‌شود. البته افراد باید با توجه به مزاج خود، لبنیات را همراه با مصلحات یا خوراکی‌هایی که می‌توانند از عوارض احتمالی آن بکاهند، مصرف کنند.

دکتر پارسا با اشاره به تفاوت‌های موجود در منابع مختلف در مورد مزاج شیر، که برخی آن را گرم و تر و برخی دیگر سرد و تر می‌دانند، می‌گوید: «آنچه مسلم است این است که افرادی با مزاج و بیماری‌های سرد بهتر است شیر را با مصلحاتش مصرف کرده و از افراط در مصرف آن پرهیز کنند.» او توصیه می‌کند که افراد با مزاج گرم، شیر را با شکر و کسانی که دارای مزاج سرد هستند، شیر را با عسل، دارچین یا زنجبیل مصرف کنند.

در طب سنتی، ترکیبی به نام شیر پخته وجود دارد که به همه مزاج‌ها پیشنهاد می‌شود. برای تهیه آن، یک چهارم لیوان آب را با شیر مخلوط کرده و اجازه دهید در حین جوشیدن آب تبخیر شود؛ این روش باعث می‌شود که عوارض احتمالی شیر کاهش یابد.

بسیاری از افرادی که در زمینه طب سنتی تحصیلات دانشگاهی ندارند، مصرف خوراکی‌هایی مانند بادام، انجیر و تخم شربتی را به عنوان منابع غنی از کلسیم، جایگزین شیر معرفی می‌کنند. اما لازم است افراد بدانند که اگرچه این مواد غذایی گیاهی ممکن است حاوی کلسیم قابل توجهی باشند، اما به دلیل وجود ترکیباتی مانند اسید اگزالات و اسید فیتیک، جذب کلسیم آن‌ها دشوار است و نمی‌توانند به‌عنوان جایگزین مناسبی برای لبنیات محسوب شوند.

در منابع طب سنتی، علاوه بر توصیه به مصرف شیر همراه با مصلحات، تأکید شده است که هر یک از فرآورده‌های لبنی نیز باید با مصلحات مناسب خود مصرف شوند. به عنوان مثال، بهتر است ماست و دوغ به میزان کمی با نعنا یا پونه ترکیب شوند تا رنگ آن‌ها به سبزی مایل شود. پنیر نیز می‌تواند با سیاه‌دانه، آویشن، نعنا یا عسل مصرف شود. همچنین، کشک را می‌توان با گل قند که از ترکیب شکر، عسل و گل محمدی تهیه می‌شود، مصرف کرد و کره و خامه را نیز با عسل ترکیب کرد.

در طب سنتی، بهترین نوع شیر برای مصرف، شیر گاو است و پس از آن، شیر بز و گوسفند و همچنین شیر حیواناتی که در فضای آزاد چرا می‌کنند، توصیه می‌شود.