آغاز هشتِ هشت، نماد مسئولیت‌پذیری و تعهد در مسیر تازه
یادداشت مهمان: نقش و جایگاه محیط‌بانان در حفظ محیط زیست نورالله مرادی، معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست، در یادداشتی بر اهمیت شناخت و احترام به خادمان متواضع و شریف محیط‌زیست تأکید دارد. او باور دارد که هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند به درستی از محیط زیست خود حفاظت کند، مگر آنکه نقش و جایگاه محیط‌بانان را […]
یادداشت مهمان: نقش و جایگاه محیط‌بانان در حفظ محیط زیست
نورالله مرادی، معاون پیشین سازمان حفاظت محیط زیست، در یادداشتی بر اهمیت شناخت و احترام به خادمان متواضع و شریف محیط‌زیست تأکید دارد. او باور دارد که هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند به درستی از محیط زیست خود حفاظت کند، مگر آنکه نقش و جایگاه محیط‌بانان را درک کرده و در حافظه جمعی خود جای دهد.
مرادی درباره تلاش‌های خود در بیش از دو سال گذشته برای ثبت روز ملی محیط‌بان در تقویم رسمی کشور توضیح می‌دهد. او معتقد است محیط‌بان‌ها نه تنها مسئول حفاظت از منطقه و اجرای قوانین شکار و صید هستند، بلکه در خط مقدم دفاع از تنوع زیستی، حیات و میراث طبیعی کشور ایستاده‌اند. این وظیفه، با مشکلات میدانی و خطرات شغلی همراه است و اثرات آن نه تنها محدود به یک منطقه حفاظت‌شده بلکه به سلامت زیست‌بوم و حقوق نسل‌های آینده پیوند دارد.
نگاهی به اهمیت ارتقای جایگاه اجتماعی محیط‌بانان
نورالله مرادی بر ضرورت ارتقاء جایگاه اجتماعی محیط‌بانان و تبدیل حمایت مردم از آنها به یک مطالبه ملی تأکید می‌کند. او اعتقاد دارد تا زمانی که مردم شناخت کافی از مسئولیت‌ها و دشواری‌های این حرفه نداشته باشند، حمایت عمومی از حفاظت محیط زیست محکم و پایدار نخواهد بود. بر این اساس، ثبت هشتم آبان به عنوان روز ملی محیط‌بان، نه تنها یک نام‌گذاری تقویمی بلکه فرصتی برای تقویت فرهنگ عمومی حفاظت محسوب می‌شود.
پیشینه انتخاب روز محیط‌بان در گذشته
در سال‌های قبل، جامعه محیط‌بانی با ارادت به امام رضا (ع)، به عنوان نماد فرهنگی و معنوی، سالروز میلاد ایشان را به عنوان روز محیط‌بان گرامی می‌داشت و مراسم‌هایی برای تجلیل از تلاش‌های آنان برگزار می‌کرد. این انتخاب، ریشه در باورهای دینی و فرهنگ معنوی داشت که در مسیر پاسداری از طبیعت، محیط‌بانان را به عنایت امام هشتم (ع) متوسل می‌ساخت.
ضرورت تغییر و ترویج روز ملی محیط‌بان به سطح ملی
وقتی موضوع ثبت رسمی این روز در تقویم کشور مطرح شد، ضرورت داشت تا این مناسبت فراتر از مراسم و رویدادهای داخلی سازمانی برود و به یک فرصت ملی برای معرفی نقش و سختی‌های حرفه محیط‌بانان تبدیل گردد. ثبت رسمی می‌توانست باعث حضور پررنگ‌تر رسانه‌ها، مشارکت نهادهای عمومی و افزایش توجه مسئولان و جامعه به این قشر فداکار باشد.
انتخاب تاریخ مستقل برای روز ملی محیط‌بان
پس از بررسی‌های کارشناسی در شورای فرهنگ عمومی کشور، با توجه به هم‌زمانی بسیاری از برنامه‌ها و مناسبت‌ها با میلاد امام رضا (ع)، تصمیم گرفته شد که این روز به صورت مستقل و جداگانه در تقویم رسمی ثبت شود. در نتیجه، هشتم آبان‌ماه، یا نمادین «هشتِ هشت»، به عنوان روز ملی محیط‌بان انتخاب شد. این تاریخ علاوه بر نمادگرایی عدد هشت در فرهنگ ایرانی و شیعی، یادآور جایگاه امام رضا (ع) است و پیوند میان فرهنگ دینی و حفاظت از طبیعت را حفظ می‌کند.
برنامه‌ریزی و اقدامات پس از ثبت روز ملی محیط‌بان
مرادی با تأکید بر اینکه بیش از دو سال برای تحقق این هدف پیگیری کرده است، معتقد است ثبت این روز، فرصتی است برای جلب توجه رسانه‌ها، معرفی حرفه محیط‌بان و توجه ملی به مسائل حفاظت محیط زیست. او افزود که این روز باید به برنامه‌های منظم، پایدار و قابل ارزیابی تبدیل شود.
برنامه‌های عملیاتی برای بزرگداشت روز ملی محیط‌بان
-
تدوین برنامه ملی بزرگداشت
سازمان حفاظت محیط زیست می‌تواند با همکاری رسانه‌ها و نهادهای مرتبط، تقویمی جامع با برنامه‌های پیش از هشتم آبان، روز این مناسبت و فعالیت‌های پس از آن تنظیم کند. در این برنامه‌ها، مسئول هر اقدام، زمان اجرا و شاخص‌های ارزیابی مشخص می‌شود تا از محدود شدن مراسم به رویدادهای مقطعی جلوگیری گردد.
-
فعال‌سازی نقش و ظرفیت رسانه‌ها
پیشنهاد می‌شود رسانه ملی، خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها، از چند هفته قبل از هشتم آبان، مجموعه‌ای هم‌راستا از گزارش‌های میدانی، مصاحبه با محیط‌بانان، مستندهای کوتاه و روایت تجربیات موفق در حفاظت از محیط زیست منتشر کنند. معرفی محیط‌بانان مناطق مختلف، بررسی مخاطرات حرفه آنان و اثرات تخریب زیستگاه‌ها بر زندگی انسان‌ها، این حرفه را از حاشیه به متن توجه عمومی می‌کشاند. استمرار این نوع پوشش در طول سال، اهمیت ویژه‌ای دارد.
-
آموزش و مشارکت فعال
ادارات کل حفاظت محیط زیست استانی و شهرستانی می‌توانند با همکاری مدارس، فرهنگ‌سراها، دانشگاه‌ها و نهادهای مدنی، نشست‌های آموزشی برگزار کنند. تهیه بسته‌های آموزشی کوتاه، تولید محتوای دیجیتال و برپایی گفت‌وگوهای دانش‌آموزی با محیط‌بانان، از جمله اقداماتی است که با هزینه کم و اثرگذاری بالا، باعث آشنایی نسل جدید با مسئولیت‌های حفاظت می‌شود.
-
حمایت عملی و بهبود شرایط محیط‌بانان
مراسم بزرگداشت تنها زمانی معنا دارد که در کنار قدردانی، اقدامات عملی برای بهبود شرایط کاری محیط‌بانان صورت گیرد. این حمایت می‌تواند شامل تامین تجهیزات مناسب، توسعه امکانات و ارائه پاداش‌های ارزشمند باشد.
-
ارزیابی و سنجش اثربخشی برنامه‌ها
گزارش‌گیری، ثبت تعداد برنامه‌ها، میزان مشارکت آموزش‌گاه‌ها، پوشش رسانه‌ای و تولید محتوا، از مواردی است که باید در پایان هر سال ارزیابی شود. این ارزیابی، نقاط قوت و ضعف برنامه‌ها را آشکار می‌کند و پایه‌ای برای برنامه‌ریزی بهتر در سال‌های آینده فراهم می‌آورد.
پایان یک مسیر، شروع مسیر تازه
مرادی معتقد است ثبت روز ملی محیط‌بان، پایان یک فرآیند نیست بلکه آغاز مسایلی نو است. این دستاورد زمانی ارزشمند خواهد بود که رسانه‌ها، نهادهای مسئول و جامعه مدنی، هر یک سهم خود را در معرفی این حرفه و تقویت فرهنگ محافظت از محیط زیست ایفا کنند. هشتم آبان باید روزی باشد که دیده شدن کسانی که تمام زندگی حرفه‌ای خود را وقف حفاظت از طبیعت کرده‌اند، به یک فرصت ملی برای آگاهی‌بخشی و عمل تبدیل شود. این پیگیری بیش از دو ساله، با هدف تقویت فرهنگ حفاظت و احترام به حقوق نسل‌های آینده برای داشتن سرزمینی زنده و پایدار انجام شده است.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید