انصاری: پیشگیری از آلودگی اولویت اصلی حفظ محیط زیست است

برگزاری دوازدهمین سمینار ملی شیمی و محیط زیست با تأکید بر اهمیت علم در حل مسائل زیست‌محیطی

به گزارش سهند پرس، شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در نشست دوازدهمین سمینار ملی شیمی و محیط زیست که با همکاری پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار سازمان و انجمن شیمی ایران در تالار همایش‌های سازمان برگزار شد، ضمن تقدیر از تلاش‌های برگزارکنندگان، استادان، پژوهشگران و دانشجویان، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی داخل کشور برای حل چالش‌های زیست‌محیطی تأکید کرد.

تأثیرات منفی توسعه صنعتی بر محیط زیست و اهمیت آگاهی‌بخشی

ایشان در سخنان خود به پیامدهای زیست‌محیطی ناشی از گسترش تولید و مصرف مواد شیمیایی پس از انقلاب صنعتی اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: بسیاری از مواد که در ابتدا با هدف افزایش رفاه و تسهیل زندگی انسان تولید شدند، به تدریج آثار مخرب خود را بر سلامت انسان و محیط زیست نمایان ساختند. انتشار کتاب «بهار خاموش» اثر ریچل کارسون در سال ۱۹۶۲، با تمرکز بر اثرات استفاده از آفت‌کش‌های کلره، نقش مهمی در جلب توجه جامعه جهانی به اثرات مخرب و پایدار برخی ترکیبات شیمیایی ایفا کرد.

تهدیدات زیست‌محیطی و ضرورت پایش و مدیریت مواد شیمیایی

انصاری بیان داشت: آلاینده‌های آلی پایدار، برخی آفت‌کش‌ها، فلزات سنگین و ترکیبات آلاینده صنعتی می‌توانند پیامدهای گسترده‌ای بر سلامت انسان، موجودات زنده و اکوسیستم‌ها داشته باشند. تجربیات گذشته نشان می‌دهد که شناسایی خطرات، پایش آلاینده‌ها و توسعه روش‌های مدیریت ایمن‌تر در کنترل مواد شیمیایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

کنترل آلایندگی جیوه و همکاری‌های بین‌المللی

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه به آلودگی جیوه و پیامدهای فاجعه‌بار آن در منطقه میناماتا در ژاپن اشاره کرد و گفت: این حادثه، منجر به شکل‌گیری همکاری‌های بین‌المللی برای کنترل آلودگی جیوه و تصویب کنوانسیون میناماتا شد. اجرای تعهدات بین‌المللی و توسعه روش‌های جایگزین کم‌خطرتر می‌تواند نقش موثری در کاهش تاثیرات این آلاینده بر سلامت انسان و محیط زیست ایفا کند.

مدیریت پسماندهای آلوده و کاهش مخاطرات زیستی

او همچنین به گام‌های انجام شده در زمینه مدیریت پسماندهای حاوی پلی‌کلره‌بای‌فلون‌ها (PCB) اشاره کرد و افزود: همکاری بین سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت نیرو و دیگر سازمان‌های مربوط، زمینه‌ای را فراهم آورده است تا بخش قابل‌توجهی از این پسماندها جمع‌آوری و پاک‌سازی شود. کاهش استفاده از سرب در رنگ‌ها و جایگزین کردن مواد بی‌ضرر دیگر، از جمله اقدامات مؤثر در کاهش مخاطرات زیست‌محیطی هستند.

لزوم توسعه فناوری‌های پاک و نگاه علمی در مدیریت محیط زیست

انصاری بر اهمیت توسعه رویکردهای علمی در حفظ و مدیریت زیست‌محیطی تأکید کرد و گفت: نقش پژوهشگران نباید محدود به شناسایی و پایش آلودگی‌ها باشد، بلکه باید با توسعه فناوری‌های سبز و اصلاح فرآیندهای تولید، از بروز آلاینده در مراحل اولیه جلوگیری کرد. به علاوه، توسعه پژوهش‌های مسئله‌محور و فناوری‌های پاک، باید در راستای سیاست‌گذاری‌های تصمیم‌گیرندگان قرار گیرد و بر پایه داده‌های معتبر و استانداردهای علمی استوار باشد. تحقق این اهداف نیازمند همکاری قوی میان دولت، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و صنعت است.

شناسایی آلاینده‌های نوظهور و نیاز به فناوری‌های بومی

ایشان در بخش دیگری از سخنان خود به ظهور آلاینده‌های جدید چون ترکیبات دارویی و هورمونی، مواد شیمیایی نوظهور و میکروپلاستیک‌ها اشاره کرد و بر لزوم توسعه روش‌های علمی برای شناسایی، پایش و کاهش مخاطرات آن‌ها تأکید نمود. شناخت شرایط بومی کشور و ارتقای فناوری‌های داخلی ضروری است تا بتوان راهکارهای مؤثر و کاربردی ارائه داد.

حفاظت از محیط زیست در کنار توسعه اقتصادی

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تصریح کرد: حفاظت از محیط زیست و توسعه اقتصادی نباید در تعارض با هم باشند. تعارض زمانی رخ می‌دهد که الگوهای تولید و مصرف، هزینه‌های زیست‌محیطی را نادیده بگیرند و منابع به شکل ناکارآمد مصرف شوند. بنابراین، باید ملاحظات زیست‌محیطی از مراحل ابتدایی طراحی فعالیت‌های اقتصادی مدنظر قرار گیرد، نه پس از وقوع خسارت‌ها و آلودگی‌ها.

توسعه فناوری‌های سبز و رعایت قوانین محیط‌زیستی

انصاری بر اهمیت تشویق نوآوری و استفاده از فناوری‌های پاک تأکید کرد و افزود: استفاده هم‌زمان از فناوری‌های سبز و رعایت ضوابط قانونی، مسئولیت‌پذیری در قبال پیامدهای فعالیت‌های اقتصادی را تقویت می‌کند و در کنار آن، الزامات قانونی باید همواره رعایت شوند. توسعه فناوری‌های سبز نباید به معنای چشم‌پوشی از قوانین و مسئولیت‌ها باشد.

مقابله با آلودگی‌های ناشی از جنگ و بحران‌های زیستی

در پایان، انصاری به آلودگی‌های ناشی از جنگ‌های تحمیلی علیه کشور اشاره کرد و از جامعه علمی خواست تا برای شناسایی، ارزیابی و پاک‌سازی آلودگی‌های نفتی، به‌ویژه در مناطق جنوبی، راهکارهای علمی و عملی ارائه دهد.