تالاب صالحیه در اولویت برنامه‌های مقابله با گرد و غبار قرار گرفت

تالاب صالحیه در اولویت مهار گرد و غبار

به گزارش سهند پرس، دبیر ستاد ملی گرد و غبار اعلام کرد تالاب‌های صالحیه و الله‌آباد به دلیل نقش جدی در شکل‌گیری کانون‌های تولید گرد و غبار، در اولویت برنامه‌های مهار قرار گرفته‌اند. به گفته او، کانال‌های زهکشی غیرقانونی در اطراف این تالاب‌ها، با قطع شریان‌های آبی و خشکاندن پهنه‌ها، شرایط را برای خیزش گسترده گرد و خاک فراهم کرده است.

افزایش فعالیت کانون‌ها در ماه‌های گرم

وی افزود: این کانون در ماه‌های خرداد، تیر، شهریور و حتی روزهای اخیر، دوباره فعال شده و حجم بالایی از ذرات را وارد کلاستر کرج کرده است؛ ذراتی که به‌واسطه ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی، به محض وزش باد از بستر تالاب بلند می‌شوند و به سمت شهرها و مناطق پیرامونی حرکت می‌کنند. بر همین اساس، تالاب‌های صالحیه و الله‌آباد در صدر برنامه‌های مهار گرد و غبار استان قرار گرفته‌اند.

عامل انسانی؛ از کانال زهکشی تا تغییر مسیر آب

رایگانی با اشاره به عوامل انسانی موثر در تشدید این وضعیت گفت: یکی از مهم‌ترین رخدادهای ساخت‌وساز غیرمجاز، احیای کانال زهکشی با هدف جلوگیری از شور شدن اراضی کشاورزی بالادست بوده است. با این حال، به گفته او، پس از بررسی‌های کارشناسی، مسیر اجرای این کانال‌ها بازبینی شد تا خروجی آن‌ها به سمت تالاب هدایت و معبرهای ورود آب ایمن شوند. این اقدام برای تثبیت رطوبت خاک، کاهش تمرکز ذرات ریز و کم‌کردن شدت خیزش گرد و خاک انجام می‌شود.

پایش تصویری و نقشه‌برداری از پهنه‌های غبارخیز

دبیر ستاد ملی گرد و غبار ادامه داد: رصد تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد بخش‌های سیلابی تالاب، بیشترین نقش را در تولید غبار دارند. پس از اجرای این پروژه، مسیرهای آب‌رسانی به دهانه‌های ورودی تالاب اصلاح می‌شود تا در نوبت‌های بارشی آینده، پهنه‌های خشک به‌صورت هدفمند تغذیه و رطوبت آن‌ها افزایش یابد. امید است با این روش، شدت خیزش و دفعات وقوع طوفان‌های گرد و غبار در این محدوده کاهش یابد.

دامنه اثر گرد و غبار؛ فراتر از البرز

وی با رد این تصور که اثرات گرد و غبار این تالاب‌ها محدود به اطراف کرج است، تاکید کرد: بر اساس داده‌های رصدی سال‌های اخیر، گرد و غبار برخاسته از تالاب‌های صالحیه و الله‌آباد تا البرز و تهران امتداد یافته و حتی بر اقلیم و پوشش گیاهی قزوین و گیلان تاثیر گذاشته است. این ذرات ریز، به دلیل سرعت انتقال و ماندگاری بالا، بر کیفیت هوا، دید افقی و سلامت ساکنان مناطق دوردست نیز اثر محسوس می‌گذارند.

تصمیم‌های ملی برای هم‌افزایی دستگاه‌ها

رایگانی در ادامه با اشاره به مصوبات ملی مرتبط با این موضوع گفت: در یازدهمین نشست ستاد ملی گرد و غبار در سال ۱۴۰۱، ایجاد کارگروه مشترک میان وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و سازمان حفاظت محیط زیست برای مهار کانون‌های بحرانی مصوب شد. هدف از این هم‌افزایی، مدیریت یکپارچه آب، بازچرخانی سیلاب‌ها و کاهش فشار بر منابع شکننده تالاب است تا مسائل محلی در قالب برنامه‌های ملی پیگیری شود.

تاکید بر بررسی‌های کارشناسی و تصمیم‌گیری علمی

وی افزود: در سیزدهمین نشست ستاد ملی در سال ۱۴۰۲، احیای کانال زهکشی به‌عنوان مصداق بارز دستکاری طبیعت مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد مطالعات لازم برای تصمیم‌گیری دقیق و اجرای مداخلات اصلاحی انجام شود. همچنین بر تکمیل مستندات میدانی، ارزیابی پیامدها و به‌روزرسانی نقشه‌های کانون‌های بحرانی تاکید شد تا روند مدیریت تالاب‌ها با داده‌های معتبر و قابل اتکا پیش برود و در نهایت، مسیر اجرای اقدامات به‌صورت مرحله‌ای و پایدار تعریف شود…