ترویج و تبدیل نهضت کتابخانهسازی به یک مطالبه ملی ضروری است
تاکید بر اهمیت توسعه فرهنگی و نقش کتابخانههای عمومی در آن به گزارش سهند پرس، سیدرضا صالحیامیری در آیین گرامیداشت روز کتاب و کتابخوانی که امروز سهشنبه ۲۶ آبانماه ۱۴۰۵ در کتابخانه مرکزی پارک شهر برگزار شد، بر ضرورت توسعه پایدار کشور از طریق سرمایهگذاری هدفمند در حوزه فرهنگ تأکید کرد.او گفت: «اگر میخواهیم آیندهای […]
تاکید بر اهمیت توسعه فرهنگی و نقش کتابخانههای عمومی در آن
به گزارش سهند پرس، سیدرضا صالحیامیری در آیین گرامیداشت روز کتاب و کتابخوانی که امروز سهشنبه ۲۶ آبانماه ۱۴۰۵ در کتابخانه مرکزی پارک شهر برگزار شد، بر ضرورت توسعه پایدار کشور از طریق سرمایهگذاری هدفمند در حوزه فرهنگ تأکید کرد.او گفت: «اگر میخواهیم آیندهای توسعهیافته برای ایران بسازیم، باید فرهنگ، آگاهی و دانش را در اولویت برنامهریزیها و سیاستگذاریهای ملی قرار دهیم. کتابخانههای عمومی باید به مراکزی فعال و توانمند در حوزه حیات فرهنگی و اجتماعی کشور تبدیل شوند، نه صرفاً محلی برای امانت کتاب.»
سیاستگذاری فرهنگی مبتنی بر واقعیتها و شاخصهای علمی
صالحیامیری با اشاره به اهمیت بهرهگیری از تجربیات علمی و الگوهای موفق جهانی در مسیر توسعه فرهنگی کشور، افزود: «سیاستگذاریهای فرهنگی باید بر شناخت دقیق واقعیتهای اجتماعی، مطالعات کارشناسی و شاخصهای معتبر استوار باشند. تصمیمگیریهای سلیقهای و مبتنی بر آمارهای بدون پشتوانه علمی نمیتوانند راهنمای مناسبی برای برنامههای آینده فرهنگی کشور باشند. شاخصها باید از طریق تعاریف علمی، روشهای اندازهگیری مشخص و قابلیت ارزیابی و نظارت معتبر تعریف شوند.»
کتابخانههای عمومی، زیرساخت استراتژیک تقویت سرمایه اجتماعی
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در ادامه با تبیین جایگاه کتابخانههای عمومی در فرآیند توسعه فرهنگی، مسئولیت این نهاد را فراتر از مدیریت صرف فضاهای کتابخانهای عنوان کرد و گفت: «وظیفه اصلی نهاد کتابخانههای عمومی، ارتقای زیست فرهنگی جامعه و نقشآفرینی در بهبود کیفیت زندگی اجتماعی شهروندان است. برای تحقق این هدف، نیازمند تحلیل و شناخت علمی مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هستیم.»
او همچنین تصریح کرد: «جامعهای که از پشتوانه فرهنگی قوی برخوردار نباشد، در مواجهه با تحولات و چالشهای اجتماعی و اقتصادی آسیبپذیرتر خواهد بود. کاهش اعتماد عمومی، افزایش تعارضات، تضعیف پیوندهای اجتماعی و فردگرایی افراطی، مسائلی هستند که باید در تحلیل وضعیت فرهنگی جامعه مدنظر قرار گیرند.»
نقش کتابخانهها در بازسازی سرمایه اجتماعی و فرهنگسازی
صالحیامیری با تأکید بر اهمیت دسترسی برابر به دانش، گسترش آگاهی عمومی و فراهم کردن بسترهای گفتگو و تعامل اجتماعی از طریق کتابخانهها، خاطرنشان کرد: «این نهادها میتوانند نقش مهمی در بازسازی سرمایه اجتماعی و تقویت پیوندهای فرهنگی میان مردم ایفا کنند.»
او، پرورش انسان فرهنگی را یکی از اصلیترین وظایف نهاد کتابخانههای عمومی دانست و گفت: «هر فردی که با انگیزه و علاقه به کتابخانه مراجعه میکند، در حقیقت گرایش خود به سمت آگاهی، فرهنگ و شناخت را نشان میدهد. این ظرفیت ارزشمند باید شناخته شده و برای تقویت و گسترش آن برنامهریزی منظم صورت گیرد.»
توسعه فرهنگی و ضرورت تعریف شاخصهای موفقیت
صالحیامیری با اشاره به دیدگاه امامخمینی(ره) درباره بنیانگذاری انسانهای فرهنگی، معتقد است: «توسعه فرهنگی زمانی محقق میشود که افراد به سطوح بالاتری از آگاهی، فضیلتگرایی، مسئولیتپذیری و امید برسند. همچنین، برای ارزیابی عملکرد نهادهای فرهنگی باید علاوه بر شاخصهای کمی، تاثیرگذاری آنها در ارتقای کیفیت زندگی فرهنگی و اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرد.»
لزوم تدوین نقشهراه پنجساله برای تحول در نهاد کتابخانهها
در ادامه، وزیر میراثفرهنگی بر اهمیت تدوین برنامهای جامع و بلندمدت برای تحول ساختاری و ماموریتی در نهاد کتابخانههای عمومی تأکید کرد. او گفت: «توسعه فرهنگی راهبردی است که باید با تدوین نقشهراه پنجساله، اهداف روشن، قابل اندازهگیری و سازوکارهای ارزیابی مشخص شود. این برنامه باید از اقدامات پراکنده و مقطعی فاصله گرفته و به سمت یک طرح منسجم و ملی حرکت کند.»
او همچنین بر لزوم بهرهگیری از ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی کشور، بهمنظور شکلگیری نهضت ملی کتابخانهسازی، تأکید کرد و افزود: «دستیابی به این هدف نیازمند همکاری همه بخشها است. توسعه کتابخانهها نباید فقط وابسته به منابع دولتی باشد بلکه باید از ظرفیت بانکها، بنگاههای اقتصادی، خیرین و منابع مسئولیت اجتماعی شرکتها بهرهمند گردد.»
همکاری سازمانیافته در توسعه زیرساختهای فرهنگی
صالحیامیری با یادآوری موفقیتهای نهضت مدرسهسازی، تصریح کرد: «همانطور که مدرسهسازی تبدیل به حرکت ملی شده است، باید زمینه شکلگیری حرکت مشابه برای کتابخانهها فراهم شود؛ حرکتی که از محدودیتهای دستگاهی به یک مطالبه عمومی و ارزش پایدار در سطح کشور بدل گردد.»
او بر نیاز به برنامهریزیهای ساختاری، شناسایی ظرفیتهای محلی، جلب مشارکت خیرین و طراحی سازوکارهای روشن برای همکاری میان نهادهای اقتصادی، دستگاههای اجرایی و فرهنگی تأکید کرد. هدف نهایی، تبدیل توسعه کتابخانهها به مسئولیتی جمعی برای آینده فرهنگی ایرانیان است.
نقش فناوری و اصلاح شیوههای خدمترسانی در توسعه کتابخانهها
صالحیامیری بر اهمیت متناسبسازی خدمات کتابخانهای با تحولات فناوری و نیازهای جامعه تأکید کرد و افزود: «توسعه کتابخانههای سیار، خدمات در منزل و زیرساختهای دیجیتال از جمله محورهای اصلی تحول در این حوزه است. به طوری که، همه شهروندان بهویژه ساکنان مناطق کمبرخوردار و افرادی که امکان مراجعه حضوری ندارند، بتوانند به منابع مطالعاتی و کتابها دسترسی داشته باشند.»
او بر لزوم دیجیتالسازی منابع و بهرهگیری از فناوریهای نوین برای ارتقای کیفیت و گستره خدمات تأکید کرد و افزود: «این اقدامات باید به گونهای طراحی شوند که بهرهمندی عادلانه و فرابخشی برای تمام اقشار جامعه فراهم شود.»
استفاده از ظرفیتهای مجموعههای آموزشی، فرهنگی و گردشگری
صالحیامیری در ادامه، بر همکاری دانشگاهها، مدارس و مراکز فرهنگی و گردشگری برای توسعه زیرساختهای کتابخانهای تأکید کرد. او گفت: «مدارس و دانشگاهها، با در اختیار داشتن فضاهای گسترده، میتوانند نقش مهمی در ایجاد کتابخانههای عمومی و مراکز مطالعاتی ایفا کنند که هم برای دانشپذیران و هم برای سایر اقشار مفید باشد. بهرهگیری حداکثری از این ظرفیتها باید برای توسعه دسترسی عمومی در نظر گرفته شود.»
همچنین، او پیشنهاد داد از فضاهای مجموعههای تاریخی و فرهنگی مانند سعدآباد، نیاوران، کاخ گلستان و دیگر اماکن، برای راهاندازی کتابخانهها و غرفههای معرفی آثار بهرهبرداری شود و در کنار آن، از فرصتهای موجود در هتلها و مراکز گردشگری برای ترویج فرهنگ مطالعه بهره گرفت.
رسانهها و نقش آنها در ترویج فرهنگ مطالعه
در ادامه، صالحیامیری رسانهها و سازمان صداوسیما را از ابزارهای کلیدی در ترویج فرهنگ مطالعه عنوان کرد و بر اهمیت تولید محتوای فرهنگی، برنامههای جذاب و معرفی فعالیتهای کتابخانهها تأکید کرد. او گفت: «سازمانهای رسانهای باید با تولید برنامههای هدفمند، شرح فعالیتهای کتابخانههای عمومی و اطلاعرسانی در راستای ارتقای سطح مطالعه و علاقهمندی عمومی نقشآفرین باشند.»
او بر لزوم بهرهگیری از ظرفیت تلویزیون و رسانه ملی برای ترویج فرهنگ کتابخوانی تأکید کرد و افزود: «تولید محتوای ترویجی، معرفی کتابهای متنوع و ایجاد برنامههایی که جذابیت بیشتری برای گروههای سنی مختلف داشته باشد، میتواند نقش مهمی در توسعه فرهنگ مطالعه ایفا کند.»
جمعبندی و چشمانداز آینده توسعه فرهنگی
صالحیامیری در پایان سخنان خود، بر ضرورت تعیین اهداف روشن، قابل اندازهگیری و زمانبندیپذیر برای برنامههای تحولی در نهاد کتابخانههای عمومی تأکید کرد و گفت: «همکاریهای کوتاهمدت باید جای خود را به سازوکارهای پایدار و مستمر بدهند. برنامهریزی منسجم و بهروز، کلید اصلی موفقیت است.»
وی ضمن اشاره به ظرفیتهای فراوان کشور در زمینه توسعه زیرساختهای فرهنگی، ابراز امیدواری کرد با هماهنگی و مشارکت تمامی نهادها و بخشهای مختلف، طی پنج سال آینده تعداد کتابخانههای عمومی به حداقل دو برابر افزایش یابد. او افزود: «این مأموریت ملی نیازمند عزم جمعی، همافزایی سازمانی و بهرهگیری از ظرفیتهای بخش خصوصی، خیّرین و نهادهای مردمی است.»
در پایان، وزیر میراثفرهنگی بر اهمیت شناسایی و پشتیبانی از ابتکارها و طرحهای موفق در حوزه توسعه خدمات فرهنگی، بهویژه کتابخانههای سیار و بهرهگیری عادلانهتر از منابع تأکید کرد و آمادگی کامل این وزارتخانه را برای همکاری در جهت تحقق این اهداف اعلام کرد.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید