رقابت خودرویی اروپا و چین در برابر تعرفه‌ها ادامه دارد

بررسی وضعیت صنعت خودروسازی اروپا در سال ۲۰۲۶ و چالش‌های پیش‌رو

به گزارش سهند پرس، صنعت خودروسازی در اروپا در سال ۲۰۲۶ با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری جدی روبه‌روست. این چالش‌ها شامل افزایش رقابت از سوی خودروسازان چینی، رشد هزینه‌های تولید، کاهش سهم تولید داخلی در بازار و اختلاف‌نظرهای گسترده درباره سرعت گذار به خودروهای برقی است. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که صنعت خودرو هنوز یکی از ارکان اصلی اشتغال، صادرات و تولید صنعتی در اقتصادهای بزرگ اروپا محسوب می‌شود.

تغییر در رقابت و استراتژی‌های صنعت خودروسازی اروپا

بر اساس گزارش‌های معتبر جهانی، مانند رویترز، فایننشال تایمز و بلومبرگ، دیگر تنها حفظ سطح فروش برای خودروسازان اروپایی کافی نیست؛ بلکه توانایی رقابت در حوزه قیمت، فناوری پیشرفته، فناوری باتری و زنجیره تأمین اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در این میان، سیاست‌گذاران اروپایی باید میان حمایت از تولید داخلی، حفظ اشتغال و دستیابی به اهداف زیست‌محیطی تعادل برقرار کنند.

کاهش سهم تولید داخلی در بازار اروپا

یکی از شاخص‌های اصلی فشار بر صنعت خودرو در اروپا، کاهش سهم تولیدکنندگان داخلی در بازار است. بر اساس داده‌های انجمن خودروسازان اروپا، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، تولید خودرو در اتحادیه اروپا نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۰.۴ درصد کاهش یافته است. در این دوره، سهم خودروهای داخلی در فروش کل بازار به حدود ۶۸ درصد رسیده، در حالی که سهم خودروهای وارداتی از چین به حدود ۹ درصد افزایش یافته است.

این آمار نشان می‌دهد که رشد تقاضا در بازار اروپا لزوماً به افزایش تولید داخلی منجر نمی‌شود و بخش قابل توجهی از بازار در اختیار سازندگان خارجی قرار گرفته است. این وضعیت به‌ویژه برای کشورهایی مانند آلمان، فرانسه، ایتالیا و اسپانیا، که صنعت خودرو در آن‌ها نقش کلیدی در اشتغال و صادرات دارد، اهمیت ویژه‌ای دارد. شرکت‌هایی نظیر فولکس‌واگن، استلانتیس و رنو درگیر چالش‌های دوگانه‌ای هستند؛ از یک سو باید هزینه‌های تولید را کاهش دهند و از سوی دیگر، خودروهای برقی مقرون‌به‌صرفه‌تری عرضه کنند. این کار برای تولیدکنندگان خودروهای اقتصادی به‌دلیل محدود بودن حاشیه سود آن‌ها، دشوارتر است؛ زیرا حفظ سودآوری مستلزم فروش در مقیاس بالا است.

رقابت چین و تأثیر آن بر بازار اروپا

خودروسازان چینی با تکیه بر قیمت‌های ارزان‌تر، توسعه سریع فناوری‌های برقی و هیبریدی و عرضه مدل‌های متنوع، حضور خود در بازار اروپا را روز به روز قوی‌تر می‌کنند. شرکت‌هایی مانند بی‌وای‌دی، چری و ام‌جی، که زیرمجموعه گروه سایک هستند، تلاش می‌کنند سهم بازار خود را در قاره‌ای که مدت‌ها در اختیار برندهای اروپایی قرار داشت، افزایش دهند.

مزیت رقابتی این شرکت‌ها تنها در قیمت پایین‌تر خلاصه نمی‌شود؛ سرعت در توسعه محصولات، برخورداری از زنجیره تأمین گسترده باتری و تمرکز بر فناوری‌های نوین، سبب شده است جایگاه خود را در بازار خودروهای برقی و هیبریدی تثبیت کنند. علاوه بر این، راهبرد این شرکت‌ها تنها در صادرات خودروهای آماده محدود نمی‌شود؛ بلکه سرمایه‌گذاری در تولید محلی در اروپا، فرصت‌هایی برای ایجاد اشتغال در کشورهای میزبان فراهم می‌آورد و می‌تواند اثر تعرفه‌های وارداتی را کاهش دهد.

در سمت مقابل، خودروسازان چینی به سبب رقابت سنگین در بازار داخلی، به توسعه فعالیت‌های خارجی روی آورده‌اند؛ بنابراین، اروپا به یکی از بازارهای مهم برای توسعه صادرات و سرمایه‌گذاری این شرکت‌ها تبدیل شده است.

رشد بازار خودروهای برقی و رقابت بر سر قیمت

بازار خودروهای برقی اروپا در سال ۲۰۲۶ همچنان در حال رشد است. بر اساس اعلام انجمن خودروسازان اروپا، سهم خودروهای تمام‌برقی باتری‌دار از ثبت خودروهای جدید در اتحادیه تا پایان اوت به ۲۱.۷ درصد رسیده است، در حالی که در مدت مشابه سال قبل این رقم ۱۵.۸ درصد بود.

همچنین، خودروهای هیبریدی معمولی با در اختیار داشتن ۳۶.۶ درصد سهم بازار، بزرگ‌ترین بخش بازار را تشکیل می‌دهند. در مقابل، سهم خودروهای بنزینی و دیزلی کاهش یافته و به حدود ۲۹ درصد رسیده است، که نشان‌دهنده تغییر در الگوی تقاضای مصرف‌کنندگان در اروپا است.

داده‌های سپتامبر نیز نشان می‌دهند که بازار خودروهای برقی با سرعت بیشتری رو به رشد است. به نقل از رویترز، ثبت این نوع خودرو در ۱۷ بازار مهم اروپا به ۳۰۰ هزار و ۲۰۲ دستگاه رسیده است، که نسبت به سال قبل حدود ۷۰.۳ درصد افزایش یافته است. سهم این خودروها در ثبت خودروهای جدید به حدود ۳۲.۶ درصد رسیده است.

با وجود رشد سریع بازار خودروهای برقی، این امر لزوماً منجر به افزایش سهم خودروسازان اروپایی در این بازار نمی‌شود. چینی‌ها نیز با عرضه محصولات متنوع و قیمت‌های رقابتی، سهم قابل توجهی از این بازار را در اختیار دارند. توانایی ارتقاء فناوری، کاهش هزینه‌ها و طول عمر باتری، از عوامل کلیدی در رقابت است.

نقش تعرفه‌ها در رقابت با چین

برای مقابله با فشار واردات خودروهای برقی ساخت چین، اتحادیه اروپا تعرفه‌های وارداتی اضافی وضع کرده است. هدف این سیاست، حمایت از تولیدکنندگان اروپایی در مقابل یارانه‌های دولتی چین و حفظ رقابت‌پذیری صنعت است.

با این حال، تحولات بازار نشان می‌دهد که محدودیت‌های تجاری تنها نمی‌توانند رقابت را کنترل کنند. شرکت‌های چینی توجه بیشتری به خودروهای هیبریدی شارژی نشان داده‌اند که از تعرفه‌های خاص خودروهای برقی مستثنا هستند.

بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، ارزش صادرات خودروهای هیبریدی چین به کشورهای عضو اتحادیه در نیمه نخست ۲۰۲۶ به ۷.۵ میلیارد دلار رسیده است، در حالی که در سال گذشته، این رقم تنها ۲.۵ میلیارد دلار بود؛ یعنی در عرض یک سال، صادرات این نوع خودروها سه برابر شده است. این روند نشان می‌دهد شرکت‌های چینی به سرعت راهبردهای خود را با مقررات اروپا تطبیق می‌دهند. در چنین شرایطی، تعرفه‌ها می‌تواند ساختار واردات را تغییر دهد، اما رقابت همچنان برقرار است و تنها حمایت‌های تجاری نمی‌توانند مشکل را حل کنند؛ زیرا اگر خودروسازان اروپایی نتوانند بهره‌وری را افزایش دهند و هزینه‌های تولید را کاهش دهند، حمایت‌های تجاری کفایت نخواهد کرد.

اختلاف دیدگاه‌ها درباره آینده خودروهای احتراقی و سیاست‌های کاهش آلایندگی

یکی دیگر از چالش‌های عمده صنعت خودرو اروپا، مناقشه بر سر مقررات مربوط به آلودگی و زمان‌بندی طرح‌های گذار به خودروهای برقی است. در اوایل اکتبر ۲۰۲۶، فرانسه و آلمان در مورد اصلاح رویکرد پیشنهادی اتحادیه اروپا به توافق رسیدند. بر اساس گزارش رویترز، این توافق حفظ هدف کاهش ۹۰ درصدی انتشار گازهای آلاینده را دنبال می‌کند؛ اما در شیوه تحقق این هدف، انعطاف بیشتری برای خودروسازان در نظر گرفته شده است.

طرفداران این انعطاف معتقدند مدیران صنعت به زمان بیشتری نیاز دارند تا هزینه‌های گذار را مدیریت کرده و در نوسازی کارخانه‌ها و حفظ اشتغال سرمایه‌گذاری کنند. اما منتقدان هشدار می‌دهند که کاهش فشار بر روی گذار به سمت برقی‌سازی ممکن است روند توسعه فناوری‌های نوین را کند و فاصله اروپا با چینی‌ها افزایش یابد.

در چنین شرایطی، شرکت‌های اروپایی باید بین تأمین منابع مالی برای توسعه خودروهای برقی، بهبود فناوری، سرمایه‌گذاری در باتری و نرم‌افزار و کاهش هزینه‌های جاری، تعادل برقرار کنند. ثبات در سیاست‌ها و روشن بودن مسیر برنامه‌ریزی بلندمدت، برای آینده‌ی صنعتی اروپا حیاتی است.

هزینه‌های تولید، اشتغال و آینده صنعت خودرو

افزایش هزینه‌های انرژی، سرمایه‌گذاری‌های سنگین در فناوری برقی، و تغییر در زنجیره تأمین، فشار زیادی بر صنعت خودروسازی اروپا وارد کرده است. شرکت‌هایی مانند فولکس‌واگن در حال انجام برنامه‌های گسترده برای بازسازی ساختار سازمانی خود هستند؛ این برنامه شامل کاهش نیروی کار و احتمال تعطیلی برخی کارخانه‌ها است که با واکنش‌های منفی اتحادیه‌های کارگری روبه‌رو شده است.

این تحولات نه تنها بر شرکت‌های خودروساز اثر می‌گذارند، بلکه قطعه‌سازان، تأمین‌کنندگان مواد اولیه و شرکت‌های حمل‌ونقل را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. تغییر ساختار تولید به سمت خودروهای برقی، نیازمند مهارت‌های جدید در حوزه باتری‌سازی، نرم‌افزار و فناوری‌های الکترونیک است؛ بنابراین، هرگونه تلاش برای حفظ رقابت‌پذیری اروپا باید شامل بازآموزی نیروی کار و توسعه مهارت‌های تخصصی باشد.

آینده صنعت خودرو در اروپا و راهکارهای اصلاحی

در نهایت، باید گفت هزینه‌های تعرفه‌ها و محدودیت‌های وارداتی نمی‌تواند به تنهایی مشکلات ساختاری و رقابتی صنعت خودرو اروپا را حل کند. برای نگه داشتن جایگاه این صنعت در بازار جهانی، خودروسازان باید توانایی کاهش هزینه‌ها، تولید خودروهای برقی اقتصادی، توسعه فناوری‌های نوین و بهره‌وری را ارتقاء دهند.

پرسش مهم این است که آیا اروپا می‌تواند با بهره‌گیری از فرصت‌های بازار خودروهای برقی، تولید و فناوری داخلی را تقویت کند، یا این بازار را به رقبای خارجی واگذار خواهد کرد. پاسخ به این سوال، تأثیر مستقیم بر آینده شرکت‌های بزرگ خودروسازی، اشتغال صنعتی، صادرات و جایگاه اقتصادی اروپا در سال‌های آینده خواهد داشت.