سهم برندهای ایرانی در ارزش‌گذاری جهانی کاهش یا افزایش؟

نقش برندهای ایرانی در توسعه صادرات و رقابت‌پذیری کشور

در یادداشت مهمان؛ فاطمه شمشیری، رئیس دبیرخانه کمیسیون ملی برند، به اهمیت روز ملی صادرات اشاره شده است که فرصت مناسبی است برای بازنگری در پرسش اساسی درباره چرایی عدم تطابق ظرفیت‌های تولیدی و مزیت‌های رقابتی ایران با سهم مناسب در بازارهای جهانی. پاسخ این سوال را باید در کنار کیفیت تولید و توان صادراتی، در جایگاه برندهای ایرانی در زنجیره ارزش جهانی جست‌وجو کرد.

فراتر از رقابت در تولید، اهمیت اعتماد و اعتبار تجاری

در دنیای امروز، رقابت کشورها تنها محدود به تولید و عرضه کالا نیست؛ بلکه شامل اعتماد مشتری، اعتبار تجاری، مالکیت فکری و توانایی حفظ جایگاه در بازارهای هدف است. محصولی با کیفیت و مناسب، شروع خوبی در رقابت است؛ اما برند است که می‌تواند این تفاوت را تثبیت کند، اعتماد خریدار را ارتقا دهد و زمینه حضور دائمی در بازارهای بین‌المللی را فراهم کند.

چالش‌های حضور ایرانی‌ها در بازارهای جهانی

بسیاری از بنگاه‌های ایرانی، علی‌رغم بهره‌مندی از توان فنی، تجربه تولید و تولید محصولات ارزشمند، هنوز نتوانسته‌اند در بازارهای خارجی جایگاه مناسبی پیدا کنند. اغلب این فعالیت‌ها محدود به فروش محصول است و فرصت ساختن یک نام تجاری قوی و ماندگار از دست می‌رود. در چنین وضعیتی، بخش عمده‌ای از ارزش اقتصادی محصول در مراحل بازاریابی، توزیع و عرضه نهایی به سود بازیگرانی تعلق می‌گیرد که مالک برند و ارتباط مستقیم با مشتری هستند.

لزوم تغییر نگرش نسبت به مفهوم برند

برای عبور از این وضعیت، نیازمند تغییر نگاه نسبت به برند هستیم. برند نباید صرفاً هزینه‌ای جانبی برای تولیدکننده تلقی شود، بلکه باید به عنوان دارایی راهبردی و ابزار توسعه صادرات در نظر گرفته شود. شناخت بازارهای هدف، حفاظت از مالکیت فکری، طراحی هویت متمایز، حفظ ثبات کیفیت و برقراری شبکه‌های معتبر توزیع از ویژگی‌های ضروری این مسیر محسوب می‌شوند.

سیاست‌گذاری مناسب و نقش آن در تقویت برندهای صادرات‌گرا

در این میان، سیاست‌گذاری منسجم و هماهنگ اهمیت حیاتی دارد. حمایت از برندهای صادرات‌گرا زمانی کارآمد است که میان سیاست‌های تولیدی و تجاری، نظام‌های حمایتی، ثبت و صیانت از علائم تجاری و برنامه‌های توسعه بازار، ارتباطی واضح و موثر برقرار باشد. همچنین، ارزیابی عملکرد صادراتی تنها نباید بر اساس ارزآوری و حجم کالاهای صادرشده باشد؛ بلکه باید شاخص‌هایی مانند ماندگاری برند در بازار هدف، ارزش افزوده و پتانسیل توسعه بازارهای جدید را نیز در بر بگیرد.

نقش کمیسیون ملی برند در توسعه فرهنگ برندمحوری

به گزارش سهند پرس، کمیسیون ملی برند می‌تواند با تقویت فرهنگ برندمحوری، توسعه همکاری میان بنگاه‌ها و نهادهای مرتبط و کمک به ارتقای جایگاه برندهای ایرانی، نقش مهمی در شکل‌گیری این رویکرد ایفا کند. هدف اصلی آن است که در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی کشور، برند به‌عنوان یک عامل کلیدی و اثربخش در رقابت‌پذیری و خلق ارزش شناخته شود.

آینده صادرات و اهمیت ارتقاء جایگاه برندهای ایرانی

موفقیت آینده صادرات ایران بستگی مستقیم به توانایی ما در بهره‌برداری مؤثر از ظرفیت‌های تولیدی و ارتقای جایگاه بنگاه‌های ایرانی در اقتصاد جهانی دارد. این هدف تنها زمانی محقق می‌شود که توسعه تولید، با ارتقای قابلیت‌های تجاری، مدیریت دارایی‌های نامشهود، شناخت بازارهای هدف و حمایت از حقوق مالکیت فکری همراه باشد.

برند، حلقه‌ای واسطه میان تولید و بازار

در این مسیر، برند نه جایگزین تولید است و نه راه‌حلی مستقل از سایر الزامات تجارت خارجی؛ بلکه حلقه‌ای حیاتی است که توانمندی‌های تولیدکننده را به ارزش‌های بازار وصل می‌کند. روز ملی صادرات، فرصت مناسبی است تا به اهمیت این موضوع توجه بیشتری کنیم و همزمان به استراتژی‌های لازم برای ارتقای جایگاه تجاری بنگاه‌های ایرانی بیندیشیم.

هدف نهایی: خلق ارزش پایدار در زنجیره‌های جهانی تجارت

هدف نهایی تنها افزایش حجم صادرات نیست، بلکه توانمندسازی ایران برای خلق و حفظ ارزش در زنجیره‌های جهانی است. هر قدر بنگاه‌های ایرانی بتوانند نقش فعال‌تر و موثرتری در طراحی، توسعه، مدیریت بازار و ارتباط با مشتری داشته باشند، جایگاه پایدار در استفاده از ظرفیت‌های تولیدی کشور فراهم‌تر خواهد شد. این مسیر نیازمند تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه، سرمایه‌گذاری بلندمدت و همکاری مؤثر میان بخش خصوصی و نهادهای سیاست‌گذار است؛ مسیری که می‌تواند توسعه برندهای ایرانی را از فعالیت‌های محدود تجاری فراتر برده و آن را به جزئی جدایی‌ناپذیر از استراتژی‌های رقابت‌پذیری اقتصادی کشور تبدیل کند.