شروع بارش‌های پاییزی در غرب کشور با تأثیر ال‌نینو و احتمال وقوع سیلاب

بررسی وضعیت دمایی و بارشی کشور در مهرماه ۱۴۰۵

به گزارش سهند پرس، بر اساس تازه‌ترین داده‌های سازمان هواشناسی کشور، وضعیت دما و بارش‌های کشور در بازه زمانی ابتدای سال آبی جاری (یکم مهرماه ۱۴۰۵) تا پایان روز ۲۷ مهرماه مورد بررسی قرار گرفته است. طبق این داده‌ها، ایستگاه شبانکاره در استان بوشهر با ثبت دمای ۴۲.۸۰ درجه سانتی‌گراد، به عنوان گرم‌ترین نقطه کشور شناخته شد، و در مقابل، ایستگاه هزارکانیان در استان کردستان با ثبت دمای تنها ۱. درجه سانتی‌گراد، کم‌ترین دما را در این مدت ثبت کرده است.

گرمای بی‌وقفه و میانگین دمای بالاتر از نرمال

بررسی میانگین دمای کشور در بازه هفت‌روزه اخیر نشان می‌دهد که وضعیت دما همچنان بالاتر از میانگین بلندمدت است. به‌طوری‌که میانگین دمای کشور در این دوره به ۲۲.۶ درجه سانتی‌گراد رسیده است، در حالی که میانگین بلندمدت برای همین مدت، ۱۹.۵ درجه بوده است. این بدان معناست که در این بازه، دما به طور متوسط ۳.۱ درجه بالاتر از نرمال ثبت شده است.

همچنین، از ابتدای مهرماه تا پایان روز بیست‌وهفتم، میزان میانگین دما به ۲۴.۲ درجه سانتی‌گراد رسیده است؛ رقمی که نسبت به میانگین بلندمدت ۲۱.۴ درجه سانتی‌گراد، افزایش ۲.۸ درجه‌ای را نشان می‌دهد. این داده‌ها نشان می‌دهند که در طول این مدت، دما در سطح کشور همواره بالاتر از میانگین بلندمدت بوده است.

گسترش دماهای بالا در سراسر کشور

بررسی‌های صورت‌گرفته نشان می‌دهد که وضعیت گرمای بی‌وقفه و دماهای بالای بلندمدت همچنان ادامه دارد. میانگین دمای کشور در هفته‌های اخیر، به ویژه در بازه هفت‌روزه، همواره بالاتر از نرمال بوده و احتمالاً این روند در ماه جاری ادامه خواهد داشت.

تغییرات و نوسانات در بارش‌های مهرماه ۱۴۰۵

تحلیل نقشه‌های بارش کشور در مدت زمان ذکر شده، نشان می‌دهد که توزیع بارندگی در مناطق مختلف کشور یکنواخت نبوده و بیشترین میزان بارش در استان‌های شمالی، شمال‌غربی و مناطق کوهستانی ثبت شده است. بر اساس داده‌های منتشرشده، میزان تأمین آب کشور از طریق بارش‌ها تا این تاریخ، ۱.۵۹ درصد برآورد شده است.

پراکنش بارش در مناطق مختلف ایران

بر اساس آخرین گزارش‌های سازمان هواشناسی، بیش‌ترین میزان بارش در استان‌های گلستان، مازندران، گیلان و اردبیل به ثبت رسیده است و مناطق زنجان، کردستان، البرز، چهارمحال و بختیاری، ایلام، خراسان شمالی و استان‌های آذربایجان شرقی و غربی نیز نقش مهمی در تأمین آب کشور داشته‌اند. این توزیع نشان می‌دهد که پراکندگی بارش‌ها در مناطق مختلف به شرایط جغرافیایی و الگوهای جوی متفاوت بستگی دارد.

کاهش و افزایش میانگین بارش‌ها در مقایسه با دوره بلندمدت

در هفت روز گذشته، میانگین بارش کشور به ۰.۵ میلی‌متر رسیده است که نسبت به میانگین بلندمدت دوره‌های مشابه، کاهش قابل توجهی (70.8 درصد) را نشان می‌دهد. در مقابل، مجموع بارش‌های ثبت‌شده از ابتدای مهرماه تا پایان روز ۲۷، برابر با ۵.۳ میلی‌متر است که در مقایسه با میانگین بلندمدت، ۱۲.۱ درصد بیشتر است.

پیش‌بینی‌های بارش و آب‌وهوای پاییزی

شروع بارش‌های سنگین پاییزی و تاثیر پدیده ال‌نینو

به گزارش سهند پرس، بر اساس آخرین پیش‌بینی‌های هواشناسی، بارش‌های پاییزی در مناطق غرب و شمال‌غرب کشور از هفته چهارم مهرماه آغاز شده و نشانه‌هایی از فعالیت سامانه‌های بارشی در این مناطق دیده می‌شود. مدل‌های عددی هواشناسی نیز نشان می‌دهند که با توجه به شرایط اقلیمی و شاخص‌های جوی، احتمال تقویت بارش‌ها در فصل پاییز وجود دارد.

بررسی شاخص‌های اقلیمی، از جمله پدیده ال‌نینو و شاخص‌های هم‌سوی آن، نشان می‌دهد که این عوامل می‌توانند نقش مهمی در افزایش میزان بارش در ایران، به‌ویژه در فصل پاییز، ایفا کنند. در عین حال، اگرچه احتمال وقوع پاییزی پرباران وجود دارد، اما تحقق آن هنوز قطعی نیست و به تحولات جوی در هفته‌های آینده بستگی دارد.

ملاحظات دمایی، رطوبتی و خطرات سیلاب

در کنار چشم‌انداز افزایش بارش‌ها، دو موضوع مهم باید مورد توجه قرار گیرد: تداوم دماهای بالا و احتمال وقوع سیلاب‌های گسترده. سنت‌های آب‌وهوایی در سال‌هایی که پدیده ال‌نینو توسعه پیدا می‌کند، معمولاً با گرمایش زمین و افزایش دما همراه است. این وضعیت می‌تواند منجر به بروز نابهنجاری‌های دمایی، افزایش تبخیر و نیاز بیشتر به آب شود.

افزایش دما باعث بالا رفتن میزان تبخیر و کاهش سهم برف در ارتفاعات می‌شود، به طوری‌که ممکن است بارش به صورت باران بیشتر و برف کمتر گردد. این تغییر، پیامدهای مهمی در مدیریت منابع آب و شرایط هیدرولوژیکی دارد.

خطر وقوع سیلاب‌های گسترده در چند استان

یکی دیگر از نگرانی‌های مهم، وقوع سیلاب‌های شدید در برخی استان‌ها است. در شرایطی که دما بالا و رطوبت در جو وجود داشته باشد، سامانه‌های بارشی قدرتمند می‌توانند بارش‌های سنگین و گسترده‌ای ایجاد کنند. شاخص‌های اقلیمی مانند ال‌نینو نیز در ایجاد شرایط رطوبتی مناسب نقش دارند.

در صورت استقرار هوای گرم و مرطوب در مسیر حرکت سامانه‌های بارشی، احتمال وقوع سیلاب‌های مقیاس بزرگ در چند استان کشور افزایش می‌یابد. البته، زمان دقیق و شدت این پدیده‌ها، هنوز به صورت قطعی قابل پیش‌بینی نیست و معمولاً چند هفته قبل، نشانه‌های جوی بیشتری مشخص می‌شود که امکان هشدارهای لازم را فراهم می‌کند.

پیشنهاداتی برای آمادگی استان‌های غربی و شمالی

با توجه به نامشخص بودن زمان و شدت احتمالی سامانه‌های بارشی پاییزی، لازم است استان‌های مختلف، به ویژه مناطق غرب و زاگرس، از هم‌اکنون اقدامات پیشگیرانه را در دستور کار قرار دهند. استان‌هایی مانند فارس، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، کرمانشاه، خوزستان، ایلام و لرستان، باید آمادگی کامل برای مواجهه با بارش‌های سنگین و پیامدهای آن، به ویژه سیلاب، داشته باشند.

در این راستا، رصد مستمر شرایط جوی و اتخاذ تدابیر لازم برای مقابله با حوادث احتمالی، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. همچنین، اطلاع‌رسانی به موقع و آماده‌سازی زیرساخت‌ها می‌تواند از خسارات جانی و مالی جلوگیری کند.