ورود میکروپلاستیک‌ها به بدن انسان

بر اساس یک مطالعه جدید توسط محققان دانشگاه کورنل و با بررسی نقشه‌برداری جذب میکروپلاستیک در ۱۰۹ کشور جهان، نتایج نشان داده است که کشورهای جنوب شرق آسیا از جمله اندونزی، مالزی، و فیلیپین در بالاترین سطح جذب میکروپلاستیک‌ها از طریق رژیم غذایی قرار دارند. به‌طور متقابل، کشورهایی چون چین، مغولستان، و بریتانیا در جمع کشورهایی قرار دارند که بیشترین میزان میکروپلاستیک را تنفس می‌کنند.

این مطالعه، که در ژورنال Environmental Science & Technology در تاریخ ۲۴ آوریل منتشر شده است، با تحلیل مدل داده‌های موجود، به ارزیابی ناخواسته میزان مصرف و استنشاق میکروپلاستیک‌ها توسط انسان‌ها در طول عمرشان پرداخته است. ورود میکروپلاستیک‌ها به بدن انسان اغلب ناشی از زباله‌های پلاستیکی است که در محیط زیست به وجود می‌آید و پراکنده می‌شود.

در این تحقیق، برای تخمین دقیق میزان ورود میکروپلاستیک به بدن انسان، عادات غذایی، فناوری‌های پردازش غذا، جمعیت‌شناسی شامل سن و نرخ تنفس (کلیه عواملی که در ورود میکروپلاستیک به بدن ساکنان هر کشور مؤثر است) مورد بررسی قرار گرفته است.

فنگکی یو و روکسان ایی، به عنوان اساتید مهندسی سیستم‌های انرژی و همچنین مایکل جی. زاک، یکی از نویسندگان اصلی این تحقیق، تصریح می‌کنند: «ارزیابی جذب میکروپلاستیک‌ها در سطح یک کشور، یک شاخص مهم است که میزان آلودگی پلاستیک و خطرات سلامت عمومی را نشان می‌دهد. نقشه‌برداری جهانی جامع، از تلاش‌های محلی برای کاهش آلودگی به وسیله افزایش کنترل کیفیت آب و بازیافت مؤثر زباله‌ها حمایت می‌کند.»

چگونه میکروپلاستیک ها به بدن جذب می شوند؟

در این تحقیق، با جمع‌آوری داده‌های مربوط به غلظت میکروپلاستیک در گروه‌های اصلی غذایی مانند میوه‌ها، سبزیجات، پروتئین‌ها، غلات، لبنیات، نوشیدنی‌ها، قندها، نمک و ادویه‌ها، میزان جذب این مواد در رژیم غذایی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. داده‌های استفاده شده در این مدل‌ها، نشان می‌دهند که چه میزان از این غذاها در کشورهای مختلف مصرف می‌شود. به عنوان مثال، اگرچه سرانه مصرف نمک خوراکی در اندونزی و آمریکا مشابه است، اما غلظت میکروپلاستیک در نمک اندونزی حدود ۱۰۰ برابر بیشتر است.

در این تحقیق، مشخص شد که مردم اندونزی ماهانه حدود ۱۵ گرم میکروپلاستیک می‌خورند که بیشتر از هر کشور دیگری است. اکثر ذرات میکروپلاستیک وارد شده به بدن آن‌ها، از طریق منابع آبی ازجمله غذاهای دریایی به دست می‌آید. این افزایشی ۵۹ برابری در مصرف روزانه میکروپلاستیک از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۸، که محدوده تاریخی مورد استفاده توسط مدل‌هاست، را نشان می‌دهد.

به طور مقابل، میزان مصرف میکروپلاستیک در رژیم غذایی آمریکایی‌ها، ماهانه حدود ۲.۴ گرم تخمین زده‌شده است، در حالی که کمترین میزان مصرف میکروپلاستیک در رژیم غذایی کشورهای مختلف دنیا در اختیار پاراگوئه است که میانگین مصرف ماهانه آن ۰.۸۵ گرم است.

سرانه مصرف میکروپلاستیک

برای محاسبه میزان میکروپلاستیک‌های استنشاقی، از داده‌های مرتبط با غلظت میکروپلاستیک در هوا، جمعیت‌شناسی سن و نرخ تنفس انسان استفاده شد. نتیجه این بررسی حکایت از آن دارد که ساکنان چین و مغولستان با تنفس بیش از ۲.۸ میلیون ذره در ماه در صدر فهرست قرار دارند. در مقابل، ساکنان آمریکا ماهانه حدود ۳۰۰ هزار ذره میکروپلاستیکی را استنشاق می‌کنند و این آمار در بین ساکنان مناطق مدیترانه و مناطق مجاور کمتر است. به عنوان مثال، ساکنان کشورهایی مانند اسپانیا، پرتغال و مجارستان، ماهانه بین ۶۰ هزار تا ۲۴۰ هزار ذره میکروپلاستیک را استنشاق می‌کنند.

یو، یکی از اعضای هیئت‌علمی ارشد مرکز پایداری کورنل اتکینسون، در توضیح بیشتر اظهار داشت: «صنعتی شدن اقتصادهای در حال‌توسعه، به‌ویژه در مناطق شرقی و جنوب آسیا، منجر به افزایش مصرف مواد پلاستیکی، تولید زباله و جذب میکروپلاستیک در بدن انسان‌ها شده است؛ اما در مقابل، کشورهای صنعتی با توجه به افزایش منابع اقتصادی خود، اقداماتی برای کاهش و حذف پلاستیک رایگان انجام داده و در نتیجه، الگوی معکوسی را تجربه می‌کنند.»

مبارزه جهانی

او همچنین به این نکته اشاره کرد که این مطالعه، استراتژی‌های کاهش جذب میکروپلاستیک را که برای اقتصادهای محلی و زمینه‌های صنعتی طراحی‌شده، توضیح می‌دهد؛ اما برای موفقیت این تلاش‌ها، نیاز به همکاری‌های بین‌المللی و ازجمله حمایت از فناوری‌های کشورهای توسعه‌یافته در راستای پیشبرد استراتژی‌های کاهش زباله و بهبود وضعیت محیط زیست وجود دارد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده در این مطالعه، کاهش ۹۰ درصدی در زباله‌های پلاستیکی آبزی، تأثیر چشمگیری در کاهش قرار گرفتن در معرض میکروپلاستیک‌ها خواهد داشت که حدود ۵۱ درصد از این کاهش در کشورهای توسعه‌یافته و ۴۹ درصد آن در مناطق بسیار صنعتی خواهد بود.

ژائو در این زمینه توضیح داد: «تمیز کردن سیستم آب‌های سطحی جهان، همچون یک ماراتن است که تحت تأثیر محیط‌های صنعتی و اجتماعی-اقتصادی محلی قرار دارد. می‌توان از نقشه جهانی که نقاط داغ و پرتراکم میکروپلاستیک‌های آبی را مشخص کرده، به‌عنوان راهکاری برای آغاز این سفر استفاده کرد. پرداختن به ماجرای جذب میکروپلاستیک به بدن انسان، نیازمند رویکردی چندوجهی است و باید برای یافتن راه‌حل‌های بسته‌بندی پایدار، اجرای مقررات سخت‌گیرانه در مدیریت پسماند و فناوری‌های پیشرفته تصفیه آب تمرکز کرد.»