بازتاب آثار جنگ علیه ایران در رسانههای جهان
تحلیلهای منطقهای و بینالمللی درباره جنگ و اجتناب از برخورد نظامی با ایران از زمان آغاز حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامشده این عملیات برآورده نشده است، بلکه برعکس، مقامات غربی و رسانههای آمریکایی اذعان کردهاند که این روند منجر به بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی برای […]
تحلیلهای منطقهای و بینالمللی درباره جنگ و اجتناب از برخورد نظامی با ایران
از زمان آغاز حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه تنها اهداف اعلامشده این عملیات برآورده نشده است، بلکه برعکس، مقامات غربی و رسانههای آمریکایی اذعان کردهاند که این روند منجر به بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی برای متجاوزان شده است. این جنگ، که با حملههای گسترده و کشتار غیرنظامیان بیگناه، از جمله دانشآموزان، آغاز شد، به سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی وسیعی پیدا کرده است و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخته است.
رسانههای جهانی، هر کدام با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایتهایی مختلف از این جنگ ارائه دهند. بررسی این بازتابها میتواند تصویر روشنتری از وضعیت واقعی جنگ و چشماندازهای آن به دست دهد.
تحلیلی از رسانههای انگلیسی درباره آینده تشدید درگیریها
شبکه سیبیسی کانادا در تحلیلی نوشت که نشانههایی وجود دارد که پس از اعلام نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا، احتمال میرود واشنگتن و تلآویو مجدداً جنگ با ایران را آغاز کنند. دور تازه این درگیری میتواند ویرانگرتر از دور نخست باشد. دنی سیترینوویچ، تحلیلگر اسرائیلی و افسر اطلاعاتی پیشین، اعلام کرد که «به نظر میرسد جنگ دوباره تقریباً اجتنابناپذیر است» و بر این باور است که فقط گزینههای بد و بدتر در مقابل ترامپ قرار دارد.
او هشدار داد که ایران ممکن است در دور سوم، تأسیسات انرژی در خلیج فارس، زیرساختهای غیرنظامی و شبکههای ارتباطی مانند کابلهای اینترنت زیر تنگه هرمز را هدف قرار دهد و حتی بخشی از ارتش زمینی خود را علیه کشورهای میزبان پایگاههای آمریکا، مانند کویت و بحرین، بسیج کند. او معتقد است که این جنگ منطقهای ممکن است حداکثر خسارت اقتصادی را برای آمریکا در پی داشته باشد. در حال حاضر، گرچه طرفین از حمله مستقیم به خاک یکدیگر پرهیز کردهاند، اما محاصره دریایی آمریکا و حملات ایران به کشتیهای غیرمجاز در خلیج فارس همچنان ادامه دارد.
ترامپ ایران را متهم کرد که قبل از انتخابات سوم نوامبر، قیمت نفت را به طور مصنوعی افزایش میدهد. گزارش موسسه مطالعه جنگ و پروژه تهدیدهای بحرانی نیز بیان میکنند که افزایش حملات ایران به کشتیها، بخشی از تلاشهای فشار برای وادار کردن آمریکا به قبول درخواستهای تهران، از جمله کنترل تنگه، است. ایران خواهان رفع تحریمها، غرامت، آزادسازی داراییهای مسدود و حق نگهداری اورانیوم غنیشده است.
درخواست اروپا برای پرهیز از تشدید جنگ و پیامدهای آن
گزارش گاردین به قلم پاتریک وینتور نشان میدهد که وزیران امور خارجه هشت کشور اروپایی و خاورمیانهای در نشست استانبول از آمریکا و رژیم صهیونیستی خواستند حملات جدید به ایران صورت نگیرد. آنها نگرانی خود را از گسترش جنگ و افزایش قیمت نفت ابراز کرده و هشدار دادند که آغاز دوباره درگیری، منطقه را به سمت بحرانهای عمیقتر و قیمتهای بالاتر سوق میدهد. این نشست، که بر اساس ابتکار ترکیه و آلمان برگزار شد، اولین بار بود که وزیران اروپایی توانستند در بحرانهای خاورمیانه، از جمله یمن، فلسطین و ایران، نقشآفرینی کنند.
وزیر خارجه ترکیه، هاکان فیدان، بر مخالفت کشورش با مداخله نظامی در ایران تأکید کرد و گفت تمامی حاضرین با این اقدامات مخالفت دارند. ژان-نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، نیز بر اهمیت دیپلماسی تأکید داشت و اعلام کرد جنگ به نفع هیچیک از طرفها نیست، بلکه تنها قیمت نفت را که به بالاترین سطح از ماه مارس رسیده، بالا میبرد. وزیر خارجه بریتانیا نیز بر دیپلماسی تأکید کرد.
این نشست، که به عنوان ابتکار مشترک ترکیه و آلمان برگزار شد، فرصت مناسبی برای وزیران اروپایی بود تا در حوزههای مختلف بحرانهای منطقهای، از جمله یمن، فلسطین و ایران، راهکارهای دیپلماتیک را بررسی و نقشآفرینی کنند.
تهدیدات و برنامهریزیهای احتمالی ایران در صورت حمله مجدد
رویترز گزارش داد که دو مقام ارشد امنیتی ایران، که هویت آنها محفوظ باقی مانده است، اعلام کردند تهران برای هدف قرار دادن کابلهای ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس در صورت حمله مجدد آمریکا و اسرائیل برنامهریزی کرده است. یکی از این مقامها هشدار داد که پس از آسیب زدن به کابلها، تلاش میشود از تعمیر آنها جلوگیری شود تا اختلالهای ارتباطی، از جمله اینترنت، بیشتر طول بکشد.
او همچنین هشدار داد که «در صورت حمله، دیگر هیچ خط قرمزی وجود ندارد»، و ایران میتواند پایگاههای نظامی، از جمله پایگاههای مخفی، را هدف قرار دهد. این مقام، واشنگتن را از بازی در آتش برحذر داشت و گفت که ایران دسترسی کامل به کابلها دارد و میتواند آنها را بهراحتی نابود کند.
یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، اعلام کرد که ایران در صورت حمله، میتواند هفت کابل مهم اینترنتی در زیر تنگه هرمز را هدف قرار دهد. بر اساس اطلاعات اتحادیه بینالمللی مخابرات، کابلهای زیردریایی حدود ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهانی را حمل میکنند، اما کمتر از یک درصد پهنای باند در تنگه هرمز عبور دارد و تأثیر حملات بر شبکه جهانی ممکن است محدود باشد.
محسن رضایی پیشتر هشدار داده بود که زیرساختهای دیجیتال مرتبط با آمریکا در خلیج فارس، از جمله مراکز داده و تأسیسات هوش مصنوعی، میتوانند هدف قرار گیرند. بر اساس گزارشها، حمله به چند کابل ممکن است خدمات اینترنت، تراکنشهای مالی و تجارت الکترونیک جهانی را مختل کند. تعمیر این زیرساختها در زمان جنگ دشوار است و هزینه بیمه و تأخیر در مجوزها کار را پیچیدهتر میکند.
پیشبینی میشود که دریای سرخ، به دلیل نقش منطقهای یمن، هدف سختتر و مهمتری از تنگه هرمز باشد. سرمایهگذاریهای عظیم کشورهای خلیج فارس در فناوری و هوش مصنوعی، و همچنین حملات گذشته ایران به تأسیسات فناوری در امارات و بحرین، نشان میدهد که منازعات دیجیتال و سایبری بخش جداییناپذیر از تحولات منطقهای شده است.
رویکردهای منطقهای و بینالمللی برای اجتناب از جنگ و تثبیت امنیت
الجزیره در مقالهای نوشت که نشست وزرای خارجه کشورهای منطقهای شامل عربستان، مصر، ترکیه و پاکستان، در کنار کشورهای اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان در استانبول، میتواند سرآغاز یک الگوی جدید همکاری امنیتی در منطقه باشد. این ابتکار، در شرایطی مطرح شده است که نارضایتی از عملکرد آمریکا در مدیریت بحرانهای ایران و اوکراین روز به روز افزایش مییابد.
ترکیب موقعیتهای ژئوپلیتیکی کشورها با ظرفیتهای دیپلماتیک و اقتصادی اروپا، امکان همکاری در حوزههای امنیت خلیج فارس، دریای سرخ، تنگه هرمز، بابالمندب و کانال سوئز را فراهم میآورد. عربستان و مصر میتوانند از این رویکرد برای افزایش نفوذ منطقهای و ایفای نقش در تعیین قواعد امنیتی بهرهمند شوند.
بااینحال، هنوز این نشست به معنای شکلگیری ائتلاف نظامی یا تضمینهای مشترک دفاعی نیست و اختلافنظرهای منافع اعضا، چالشی پیشرو است. بنابراین، محتملترین نتیجه، تبدیل این چارچوب به ساختاری انعطافپذیر برای هماهنگی دیپلماتیک و مدیریت بحرانها است؛ سازوکاری که وابستگی به آمریکا را کاهش دهد و نقش کشورهای منطقهای را تقویت کند.
تحولات امنیتی و تهدیدهای داخلی در منطقه و نگرانیهای ایران
رأیالیوم در مقالهای نوشت که ایران با تردید، خود را برای مقابله با احتمال حمله آمریکا و اسرائیل آماده میکند، اما علاوه بر تهدید نظامی، همزمان درگیر تلاشهایی برای ایجاد بیثباتی داخلی و ترور مقامات ارشد است. تهران نگران است که درخواستهای احتمالی واشنگتن برای خودداری از پاسخ نظامی، ممکن است محدودیتهایی بر آزادی عمل آن وضع کند، بیآنکه مانع تشدید تنشهاشود.
اختلال در تنگه هرمز و افزایش قیمت نفت، میتواند هزینههای اقتصادی و سیاسی جنگ را برای دولت ترامپ افزایش دهد. در کنار این، نتانیاهو ممکن است از بیپاسخی ایران، پاسخ محدود یا واکنش گسترده آن بهرهبرداری کند. نقش روسیه، به ویژه در نقش میانجیگری، وضعیت منطقه را پیچیدهتر میسازد. در نهایت، موفقیت در مقابل جنگ، بستگی به توانایی طرفین در حفاظت از جبهه داخلی، تحمل هزینههای طولانی و جلوگیری از تبدیل ضربه اولیه به برتری استراتژیک پایدار دارد.
روابط آمریکا و اسرائیل در چشمانداز تاریخ و سیاستهای داخلی
المیادین در مقالهای عنوان کرد که روابط بین آمریکا و اسرائیل، به ویژه پس از جنگ ۱۹۶۷، به یک همکاری راهبردی نزدیک تبدیل شده است. با این حال، انتخابات داخلی در هر دو کشور همواره عرصهای حساس برای مداخلات متقابل بوده است. در سال ۱۹۹۱، اختلاف «جورج بوش پدر» با «اسحاق شامیر» بر سر سیاستهای شهرکسازی و وام ده میلیارد دلاری، بحران سیاسی ایجاد کرد که منجر به شکست شامیر در انتخابات ۱۹۹۲ شد. حال، روابط شخصی و سیاسی رهبران آمریکا و اسرائیل، به ویژه در دورههای اخیر، بر روند سیاستهای منطقهای تأثیرگذاری دارد.
مثلاً، حمایت علنی ترامپ از نتانیاهو و نقشآفرینی این نخستوزیر در تأثیرگذاری بر انتخابات و سیاستهای داخلی، نشاندهنده میزان نزدیکی روابط این دو کشور است. گزارشها و کتابهایی که در سال ۲۰۲۶ منتشر شدهاند، نشان میدهند که نقش نتانیاهو در تدارک حمله به ایران، در سیاستهای ایالات متحده و حمایتهای انتخاباتی، اهمیت دارد، و در شرایط کنونی، حمایت ترامپ از نتانیاهو میتواند آزمونی مهم در روابط دو کشور باشد و بر رأیدهندگان اسرائیلی تأثیرگذار باشد.
نقش روسیه و چین در معادلات منطقهای و جهانی
خبرگزاری شینهوا گزارش داد که وزیران خارجه هشت کشور منطقهای و اروپایی، در نشستی در استانبول، مخالفت قاطع خود را با هرگونه اقدام نظامی علیه ایران اعلام کردند و خواستار بازگشایی تنگه هرمز شدند. این نشست که با حضور وزیران خارجه ترکیه، مصر، پاکستان، عربستان، انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا برگزار شد، پس از مذاکرات پشت درهای بسته، بر ضرورت جلوگیری از درگیریهای بیشتر تأکید کرد.
هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، ضمن اشاره به پیامدهای درگیریهای جاری در منطقه، بر بر هم زدن توازن اقتصادی و امنیتی تأکید کرد و خواستار آتشبس و راهکارهای دیپلماتیک شد. همزمان، وبسایت شورای امور بینالملل روسیه بر نقش فعال مسکو در میانجیگری میان ایران و آمریکا تمرکز کرد و نوشت که تواناییهای روسیه در رابطه با انرژی هستهای و روابط نزدیک با تهران، این کشور را به بازیگر کلیدی در این میدان تبدیل کرده است.
بر اساس تحلیلی از دیمیتری ترنین، روسیه احتمالاً میتواند میانجی موثر در مذاکرات هستهای باشد و برقراری توافقی جدید چه در راستای منافع روسیه باشد و چه بر فعالسازی کریدور بینالمللی حملونقل شمال ـ جنوب، که از ایران عبور میکند، تأثیرگذار است. ادامه بحران در تنگه هرمز و اختلال در تردد کشتیها، حتی در صورت کاهش کوتاهمدت درآمدهای روسیه، در بلندمدت به نفع مسکو نخواهد بود. روسیه و چین، پس از خروج آمریکا از برجام و کاهش همکاری اروپا، به عنوان تنها گزینههای قابل اعتماد برای میانجیگری در این زمینه شناخته شدهاند، و نقش آنها هنوز در حال تثبیت و توسعه است.

هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید